“Chúng tôi phải dành hàng ngày, hàng tuần để sửa lỗi,” nhà biên kịch kiêm đạo diễn Khổng Lệnh Chính (James L.J. Hung) thích thú chia sẻ về những hạn chế của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) trong các công việc sáng tạo đòi hỏi trình độ cao.

Dù AI đang thu hút nhiều sự chú ý, dự án đầy tham vọng Odium Zero của Khổng Lệnh Chính cũng không hề kém cạnh. Anh đã giới thiệu dự án này trên sân khấu chính tại sự kiện Comic Con Hồng Kông; còn bây giờ, anh đang ngồi bên chiếc bàn họp lớn tại văn phòng công ty sản xuất Movinpix của mình ở Quý Dũng.

Câu chuyện bắt đầu với một mầm bệnh ngoài hành tinh phản ứng với lời nói dối của con người, khiến họ phát điên và biến thành những sinh vật săn mồi được gọi là “Ashes” (Tro)

Công ty của anh là một không gian vừa có vẻ hơi lộn xộn, vừa lôi cuốn, rất phù hợp với một nhóm các nghệ sĩ và họa sĩ hoạt hình. Ván sàn bản rộng và thảm trải sàn bên dưới các máy chơi game cổ điển, những món đồ trang trí nhỏ xinh và các đạo cụ phim ảnh. Máy bán hàng tự động mang lại cảm giác thú vị hơn hẳn tủ lạnh thông thường trong phòng bếp, trong khi qua những ô cửa sổ lớn có thể nhìn thấy sân hiên bố trí bếp nướng BBQ. Phòng dựng phim với công nghệ tối tân và góc chụp ảnh màu trắng trông giống trường quay bắt chuyển động (motion-capture) là những điểm nhấn hiện đại hiếm hoi nổi bật trong không gian này.

Odium Zero là phim hoạt hình hành động kết hợp khoa học viễn tưởng và kỳ ảo quy mô đồ sộ; chương đầu tiên dự kiến sẽ ra mắt vào tháng 9. Dự án này đang dần định hình thành một thương hiệu sáng tạo (IP) chỉn chu, đẳng cấp thường thấy ở các nhà sản xuất Hollywood với tiềm lực tài chính hùng hậu. Khổng Lệnh Chính không phải là họa sĩ hoạt hình theo nghĩa truyền thống nhưng lại am hiểu sâu sắc về lĩnh vực này: anh bắt đầu sự nghiệp làm phim từ khâu kỹ thuật và vốn là một người hâm mộ hoạt hình lâu năm.

Khổng Lệnh Chính đã lấy cảm hứng từ các bộ anime kinh điển như Akira và Ghost in the Shell để sáng tạo Odium Zero

Từ Hollywood đến Hồng Kông

Sau khi cùng gia đình chuyển đến Los Angeles năm 12 tuổi và tốt nghiệp California State University tại Long Beach, Khổng Lệnh Chính gia nhập Technicolor — một “gã khổng lồ” trong lĩnh vực hậu kỳ. “Tôi bắt đầu sự nghiệp ngay tại trung tâm Hollywood,” anh chia sẻ. “Tôi tham gia thực hiện các dự án truyền hình và hoạt hình quy mô lớn. Khách hàng chính của chúng tôi là Disney.” Các dự án anh tham gia bao gồm công đoạn hậu kỳ cho những phim bộ đình đám như Lost, Grey’s Anatomy và Ugly Betty. Công việc đòi hỏi nhiều kỹ xảo CGI này giúp anh nắm vững quy trình làm phim toàn diện, nhưng làm đạo diễn mới luôn là mục tiêu cuối cùng của anh. Công việc ở Technicolor là bước khởi đầu mà anh không muốn bỏ qua, nhưng cũng không muốn gắn bó mãi mãi.

Trên đường đi làm, Khổng Lệnh Chính thường tưởng tượng ra những câu chuyện khi đi ngang qua các trường quay lớn và nhìn thấy những nghệ sĩ đang xếp hàng chờ thử vai lòng đầy hy vọng. “Nhìn họ tôi như thấy chính mình,” anh nói. “Họ khao khát có người nhìn ra tài năng của mình.” Đến năm 2009, anh rời bỏ sự ổn định ở Hollywood trở về quê nhà. Ngành công nghiệp điện ảnh Hồng Kông tuy nhỏ bé hơn nhiều, nhưng điều đó vừa là hạn chế, vừa là cơ hội. “Lựa chọn Hồng Kông là theo trực giác của tôi,” anh chia sẻ. “Ở đây, người ta cởi mở hơn với ý tưởng mới; trong khi hệ thống hãng phim [Hollywood] lại quá chặt chẽ khó thâm nhập.” Ở Los Angeles một nhà làm phim trẻ muốn chào bán dự án nguyên tác thì gần như là bất khả thi, trong khi chi phí sản xuất thấp hơn ở Hồng Kông lại khuyến khích việc thử nghiệm các phong cách và thể loại khác nhau. “Thực sự hấp dẫn đối với các nhà làm phim trẻ.”

Nhóm làm phim hoạt hình nhỏ của Khổng Lệnh Chính đang hoàn thiện những tập đầu tiên

Khổng Lệnh Chính bắt đầu sự nghiệp đạo diễn phim người đóng với bộ phim ly kỳ tình tiết bất ngờ The Seventh Lie (2014), tiếp theo là phim bộ hình sự Plan B (2018) của đài ViuTV và phim tâm lý gia đình My First of May (ra mắt năm 2025) với sự tham gia của Quách Phú Thành. Tuy nhiên, anh chưa bao giờ từ bỏ khao khát thử sức với thể loại hoạt hình. Chính tham vọng đó, kết hợp với thực tế sản xuất tại địa phương, đã thôi thúc Khổng Lệnh Chính cùng nhà sản xuất Chu Hán Uy và một nhóm nòng cốt gồm sáu người bắt tay thực hiện dự án Odium Zero tại Hồng Kông.

Một bộ phim ly kỳ về ngày tận thế

Câu chuyện bắt đầu với một mầm bệnh ngoài hành tinh phản ứng với lời nói dối của con người, khiến họ phát điên và biến thành những sinh vật săn mồi được gọi là “Ashes” (Tro). Đây là một bộ phim ly kỳ về ngày tận thế, nhưng ẩn sau đó là niềm trăn trở bấy lâu của đạo diễn Khổng Lệnh Chính về nỗi sợ hãi, sự lừa dối và sụp đổ lòng tin trong xã hội. “Kể từ bộ phim đầu tay tôi đã khai thác chủ đề thông tin sai lệch và cách chúng ta phản ứng với nó,” anh chia sẻ. “Thông tin lan truyền tức thì, nhưng những sự thật nửa vời luôn tồn tại, còn chúng ta thì dần trở nên tê liệt và thụ động. Câu hỏi đặt ra là liệu đây có phải là cách sống mà chúng ta mong muốn, hay liệu ta có thể quay đầu lại được không.”

Kết hợp hoạt ảnh vẽ tay và trí tuệ nhân tạo đã được sử dụng để thổi hồn vào Odium Zero

Odium Zero đã được chọn tham gia chương trình “Future Animation — AI-Assisted Animation Production Support Scheme” (Chương trình Hỗ trợ Sản xuất Hoạt hình có sử dụng AI) lần thứ ba, do Hiệp hội Giải trí Kỹ thuật số Hồng Kông tổ chức và được Cơ quan Phát triển Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo tài trợ. Mỗi công ty được chọn có thể nhận khoản kinh phí lên tới 850.000 đôla Hồng Kông để sản xuất một bộ phim hoạt hình gốc dài 15-20 phút dưới sự cố vấn chuyên môn.

Sau khi ra mắt tại sự kiện Comic Con vào tháng 5, dự án đã được giới thiệu tại Liên hoan và Hội chợ phim Hoạt hình quốc tế Annecy vào tháng 6 trong khuôn khổ gian hàng của ngành công nghiệp Hồng Kông. Đây là một trong sáu tác phẩm có sử dụng AI được chương trình công chiếu lần đầu tại Hồng Kông vào ngày 17 tháng 7. Đạo diễn Khổng Lệnh Chính cũng hy vọng sẽ chiếu thử tác phẩm tại sự kiện Anifest của Movie Movie trước khi phim chính thức ra mắt vào tháng 9.

Ngũ Doãn Long lồng tiếng cho người hùng Rend Cade

Dàn diễn viên lồng tiếng bao gồm Nhậm Đạt Hoa, Ngụy Tuấn Sinh, Lý Giai Tâm và Lô Huệ Mẫn. Ngôi sao hành động Ngũ Doãn Long — từng tham gia bộ phim Cửu Long thành trại: Vây thành) — thiết kế các màn võ thuật, sau đó êkíp của Khổng Lệnh Chính chuyển hóa thành hoạt ảnh. Quá trình sản xuất kết hợp giữa hình ảnh 2D vẽ tay và khâu hậu kỳ có sự hỗ trợ của AI, sử dụng các chuyển động máy quay và diễn xuất thực tế của người thật làm nền tảng cho những phân cảnh được cách điệu. Dự án đã thu hút sự chú ý nhờ quy trình sản xuất này, nhưng đạo diễn Khổng Lệnh Chính luôn nhấn mạnh thứ tự ưu tiên: “Con người là yếu tố cần thiết trong việc kể chuyện. Chúng tôi không sử dụng AI làm thay.”

Chỉ mới là khởi đầu

Câu chuyện lớn hơn có lẽ nằm ở quy mô thế giới mà Khổng Lệnh Chính đang nỗ lực xây dựng. Odium Zero được hình thành là phim bộ hoạt hình dài 12 phần, đi kèm với các kế hoạch phát triển phim điện ảnh, truyện tranh, trò chơi, vật phẩm sưu tầm, vật phẩm thương mại cũng như trải nghiệm thực tế tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR). Thoạt nghe có vẻ giống một chiến lược phát triển thương hiệu quy mô lớn được hoạch định từ trên xuống, định hình hoàn chỉnh toàn bộ vũ trụ nội dung cả khi khán giả chưa kịp xem chương mở đầu. Tuy nhiên, Khổng Lệnh Chính lại có quan điểm khác. “Tôi coi đây là một chiến lược kể chuyện hơn là chiến lược kinh doanh,” anh nói. “Bạn cần phải có một câu chuyện hay và những nhân vật lôi cuốn. Chúng tôi đã bắt đầu từ con số không, dù sở hữu một kế hoạch đầy tham vọng cho tài sản trí tuệ (IP) này.”

Odium Zero được hình thành là phim bộ hoạt hình dài 12 phần, đi kèm với các kế hoạch phát triển phim điện ảnh, truyện tranh, trò chơi, vật phẩm sưu tầm, vật phẩm thương mại cũng như trải nghiệm thực tế tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR)

Phạm vi rộng lớn của dự án cũng tạo ra mô hình huy động vốn khác biệt. Thay vì tìm kiếm một nhà đầu tư duy nhất để tài trợ cho toàn bộ vũ trụ nội dung, Khổng Lệnh Chính kêu gọi hỗ trợ cho từng phần riêng lẻ hoặc kết hợp các sản phẩm liên quan — ví dụ một trò chơi đi kèm với một món đồ sưu tầm. Một nhà đầu tư có thể rót vốn cho bộ phim mà không cần cam kết đầu tư vào các hạng mục khác. Theo anh, các nhà sản xuất Hồng Kông vốn quen ngân sách hạn hẹp, một dự án có quy mô khổng lồ như vậy thực tế lại mở ra những phương thức huy động vốn linh hoạt hơn.

Khổng Lệnh Chính tin rằng lĩnh vực hoạt hình đang trên đà phát triển mạnh mẽ tại Hồng Kông, một phần nhờ vào trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ sản xuất khác, cho phép nhóm nhỏ thực hiện được dự án quy mô lớn. Anh cho biết tài năng nghệ thuật vốn đã có, nhưng trước đây, chi phí hạ tầng đắt đỏ thường buộc các nhà sáng tạo phải tìm kiếm nguồn vốn và nguồn lực ở nơi khác. “Giờ đây, chúng tôi có quyền tự do để nghĩ lớn hơn,” anh chia sẻ. Những hình ảnh đầu tiên của Odium Zero rất sống động và giàu trí tưởng tượng, với màu sắc sâu lắng cùng các phân cảnh hành động uyển chuyển gợi nhớ phong cách điện ảnh Làn sóng mới (New Wave) của Hồng Kông. Chúng mang dáng dấp vừa giống Ghost in the Shell lại vừa gợi lên hình ảnh đường phố Vượng Giác — dù chúng vốn đã hòa quyện vào nhau từ lâu.

Những hình ảnh đầu tiên của Odium Zero rất sống động và giàu trí tưởng tượng, với màu sắc sâu lắng cùng các phân cảnh hành động uyển chuyển gợi nhớ phong cách điện ảnh Làn sóng mới (New Wave) của Hồng Kông

Mục tiêu cốt lõi là chứng minh rằng một tác phẩm mang đậm dấu ấn Hồng Kông hoàn toàn có thể vươn xa ra thế giới. “Tôi muốn có cơ hội chứng minh rằng các nhà làm phim và họa sĩ hoạt hình địa phương có thể tạo ra những sản phẩm được thị trường toàn bộ đón nhận,” Khổng Lệnh Chính nói. Toàn bộ phần đồ họa vi tính (CGI) và hiệu ứng hình ảnh đều được thực hiện ngay tại địa phương—những công đoạn mà trước đây có thể đã phải thuê ngoài tại các studio ở Trung Quốc Đại lục, Ấn Độ hoặc Hàn Quốc. Hoạt ảnh cũng được xây dựng dựa trên thoại gốc bằng tiếng Quảng Đông thay vì sử dụng diễn viên lồng tiếng cho hình ảnh đã được sản xuất bằng ngôn ngữ khác. Điều này mang lại tự do hơn cho dàn diễn viên trong việc định hình nhịp điệu và tâm lý nhân vật, đồng thời giữ trọn vẹn phong vị đậm chất Hồng Kông của dự án.

“Nếu chúng tôi có thể hợp nhất mọi thứ và duy trì một quy trình sản xuất mới mang đậm phong cách Hồng Kông ngay tại địa phương, thì đó thực sự là một thành tựu đáng kể,” Khổng Lệnh Chính chia sẻ. “Cách đây 12 tháng, tôi chưa bao giờ hình dung được điều này. Công nghệ hỗ trợ AI có thể giúp chúng tôi sáng tạo các tài sản trí tuệ (IP) và phát triển các thương hiệu nội dung trong khoảng thời gian hợp lý hơn. Quá trình này không nhất thiết phải kéo dài tới năm hay bảy năm nữa.”

Đây là một bộ phim ly kỳ về ngày tận thế, nhưng ẩn sau đó là niềm trăn trở bấy lâu của đạo diễn Khổng Lệnh Chính về nỗi sợ hãi, sự lừa dối và sụp đổ lòng tin trong xã hội

Dù sở hữu cốt truyện độc đáo, nhưng thế giới khoa học viễn tưởng hậu tận thế của Odium Zero lại chịu ảnh hưởng từ những tác phẩm kinh điển đã gắn liền với quá trình trưởng thành của Khổng Lệnh Chính, bao gồm Akira, Ghost in the Shell, Star Wars, The Matrix và loạt phim hoạt hình năm 1995 Neon Genesis Evangelion. Ở mảng phim người đóng, phong cách của anh chịu ảnh hưởng từ nhiều tên tuổi lớn, từ David Fincher và Alfred Hitchcock đến các phim hình sự kịch tính của Michael Mann hay bậc thầy dòng phim noir người Anh Carol Reed. “Mỗi khi bắt đầu một dự án mới tôi luôn tìm lại cảm hứng từ bộ phim The Third Man,” anh nói.

Nếu Odium Zero tạo được sức hút và đà phát triển, Khổng Lệnh Chính hy vọng sẽ có lúc chuyển giao một phần thế giới này cho thế hệ biên kịch, đạo diễn và họa sĩ hoạt hình kế cận tại Hồng Kông. Anh dự định sẽ trực tiếp giám sát các phần phim hoạt hình đầu tiên và có thể là cả các bộ phim điện ảnh, nhưng các mảng như trò chơi điện tử và trải nghiệm thực tế ảo (VR) sẽ cần đến một mạng lưới cộng tác viên rộng lớn hơn nhiều.

Khổng Lệnh Chính tại văn phòng công ty sản xuất Movinpix của anh ở Quý Dũng, Hồng Kông

“Có rất nhiều tài năng trên các nền tảng như TikTok và YouTube, và luôn có những câu chuyện chờ được kể,” anh nhận định. “Tôi rất muốn hỗ trợ mọi người đưa những nhân vật và cốt truyện mới vào thế giới này. Kiểu như: ‘Đây là bộ tài liệu quy chuẩn của Odium. Hãy bắt tay vào làm thôi.’ Điều đó sẽ thực sự thú vị đối với tất cả chúng tôi.”