• Shanghai Animation hồi sinh với Lang Lang Sơn tiểu yêu quái

Có ai ngờ được bộ phim hoạt hình 2D Nobody lại trở nên nổi tiếng đến vậy, thống trị phòng vé mùa hè và ghi dấu ấn trong lịch sử phim hoạt hình Trung Quốc.

Nobody đã chinh phục hàng triệu trái tim khán giả với phong cách tranh thủy mặc đặc sắc sẽ ra rạp ở Việt Nam với tựa Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng từ ngày 23 tháng 1

Do Ô Thủy của Hãng phim hoạt hình Thượng Hải đạo diễn, Nobody được chuyển thể từ hợp tuyển phim hoạt hình Trung Quốc kỳ đàm năm 2023, kể về tiểu yêu lợn tập hợp ba sinh vật khác để tạo thành một nhóm hành hương kỳ lạ, bắt đầu hành trình “Tây du ký” của riêng chúng.

Không cần đến hiệu ứng 3D hào nhoáng hay mô hình phức tạp, Nobody đã thu về 1,65 tỉ nhân dân tệ (231 triệu đôla Mỹ) tính đến ngày 15 tháng 8, trở thành phim hoạt hình 2D có doanh thu cao nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc. Tính đến ngày 10 tháng 11, phim đã đạt doanh thu 1,71 tỉ nhân dân tệ (240,7 triệu đôla Mỹ) ở Trung Quốc.

Thay vì tập trung vào những nhân vật huyền thoại như Trư Bát Giới hay Tôn Ngộ Không, Nobody hướng sự chú ý vào những nhân vật phụ vô danh thường xuất hiện trong các câu chuyện thần thoại. Tập trung vào ước mơ và sự vỡ mộng của họ, bộ phim đưa một nhóm bạn đồng hành tiềm năng lên sân khấu chính.

Tiểu yêu lợn bao năm không tìm được việc làm trên núi Langlang

Nobody là một phiên bản làm lại đầy dí dỏm của Tây du ký, tác phẩm kinh điển thời nhà Minh thế kỷ 16 của nhà văn Ngô Thừa Ân. Tiểu thuyết gốc là câu chuyện kỳ ảo kể về chuyến hành hương đến Ấn Độ của nhà sư Huyền Trang vào thế kỷ thứ 7 để lấy kinh sách. Trong truyện, Huyền Trang đồng hành cùng ba đệ tử siêu nhiên: Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới và Sa Ngộ Tịnh, bảo vệ ông thoát khỏi vô số yêu quái trên đường đi.　

Thành lập năm 1957, Shanghai Animation Film Studio là hãng phim hoạt hình lâu đời nhất Trung Quốc. Hãng phim đã sản xuất nhiều tác phẩm lấy cảm hứng từ Tây du ký, như Đại náo thiên cung / Havoc in Heaven (1961), Tôn Ngộ Không trộm đào tiên / The Monkey King and the Fruit of Immortality (1981) và Tôn Ngộ Không hàng ma / The Monkey King Conquers the Demon (1985). Tất cả đều xoay quanh các anh hùng thần thoại, đặc biệt là Tôn Ngộ Không tinh nghịch.

Nobody kể câu chuyện khác, về bốn tiểu yêu vô danh sống ẩn dật trên núi Langlang hư cấu: lợn, ếch, chồn và khỉ đột. Sau khi xúc phạm vua núi, chúng buộc phải chạy trốn. Hóa trang thành Huyền Trang và ba đệ tử của ông, bốn tiểu yêu bắt đầu hành trình về phía tây của riêng mình.

Tiểu yêu lợn tập hợp ba sinh vật khác, hóa trang thành Huyền Trang và ba đệ tử của ông, bốn tiểu yêu bắt đầu hành trình về phía tây của riêng mình

Bốn tiểu yêu này thể hiện những đấu tranh và hoài bão của giới trẻ Trung Quốc hiện đại. Tiểu yêu ếch mơ ước có công việc ổn định khi phục vụ vua núi, giống như những người trẻ tuổi theo đuổi sự an toàn trong cơ quan chính phủ hoặc các doanh nghiệp nhà nước, bất kể công việc có nhàm chán đến đâu. Bao năm không tìm được việc làm trên núi Langlang, tiểu yêu lợn tìm kiếm những cơ hội khác bên ngoài ngọn núi, nhưng liên tục bị thực tế làm cho bẽ mặt, phản ánh những người theo đuổi cơ hội không chắc chắn bên ngoài hệ thống.

Khỉ đột, to lớn và mạnh mẽ nhưng vụng về, gặp khó khăn trong giao tiếp hoặc hòa nhập xã hội. Chồn, một kẻ lắm mồm vô mục đích, dần dần có được hiểu biết sâu sắc về công lý và ý nghĩa cuộc sống.

“Thông qua việc khắc họa bốn tiểu yêu này, tôi muốn kể những câu chuyện, nỗi khó khăn và tình cảnh của những người trẻ tuổi bình thường,” Ô Thủy, đạo diễn kiêm biên kịch của bộ phim, nói với NewsChina. “Họ là những kẻ yếu thế ở núi Langlang, và hầu hết người trong thiên hạ đều ‘vô danh’. Câu chuyện của họ cộng hưởng với đông đảo khán giả là lẽ tự nhiên.”

Bốn tiểu yêu này thể hiện những đấu tranh và hoài bão của giới trẻ Trung Quốc hiện đại

Nhà sản xuất điều hành kiêm giám đốc nghệ thuật Trần Liêu Vũ đồng ý: “Chúng ta đã đọc và xem rất nhiều câu chuyện về anh hùng vĩ đại. Nhưng trên thực tế, hầu hết chúng ta đều vô danh và không được biết đến. Chẳng phải là câu chuyện về chúng ta cũng đáng được kể như vậy chứ?”

Bộ phim đã nhận được điểm số cao 8,5/10 trên Douban, nền tảng đánh giá truyền thông hàng đầu của Trung Quốc, với khán giả khen ngợi sự đồng cảm và tinh thần gần gũi với đời sống thực tế. “Họ có thể bị gạt ra ngoài lề xã hội, nhưng họ là niềm tự hào của cha mẹ,” cư dân mạng “Xiao Jin” viết. “Họ có thể là những kẻ giả mạo trên đường Tây du, nhưng họ mới là nhân vật chính thực sự trong cuộc đời mình.” 　

Một người dùng khác, “Duduxiong,” chia sẻ: “Bộ phim cảm động hơn hầu hết các phim truyền hình người thật đóng. Bên dưới sự hài hước là một nỗi buồn thầm lặng. Những kẻ yếu thế này thậm chí không biết mình đang chiến đấu chống lại điều gì. Không có ngọn hải đăng nào dẫn lối cho họ, nhưng họ vẫn cố gắng thay đổi số phận, ngay cả khi thực chất chẳng có gì thay đổi. Đây là một câu chuyện ngụ ngôn về cuộc sống đời thường.”

“Họ có thể là những kẻ giả mạo trên đường Tây du, nhưng họ mới là nhân vật chính thực sự trong cuộc đời mình”

Trong thập kỷ qua, phim 3D đã thống trị ngành công nghiệp hoạt hình Trung Quốc, làm khán giả say mê bằng những đột phá kỹ thuật và thành công phòng vé, từ Monkey King: Hero Is Back (2015) đến Na Tra 2 (2025). Giữa làn sóng này, phim hoạt hình 2D như Nobody trở nên hiếm hoi.

Đối với Trần Liêu Vũ, thành công của một tác phẩm hoạt hình không phụ thuộc vào hình thức mà phụ thuộc vào việc hình thức đó phục vụ câu chuyện tốt đến mức nào. “Mỗi nhóm sáng tạo đều có ADN riêng,” Trần Liêu Vũ nói. “Một số hướng đến công nghệ, số khác hướng đến nghệ thuật. Êkíp làm phim Nobody thuộc nhóm thứ hai.”

Nobody nổi bật về sự xuất sắc trong nghệ thuật và vẻ đẹp trữ tình của tranh thủy mặc truyền thống Trung Quốc. Do hơn 600 họa sĩ thực hiện, bộ phim sử dụng hơn 1.800 bảng phân cảnh và 2.000 cảnh vẽ tay.

Nobody nổi bật về sự xuất sắc trong nghệ thuật và vẻ đẹp trữ tình của tranh thủy mặc truyền thống Trung Quốc

Phong cảnh đá, cây cối, núi non, sông ngòi và làng mạc được thể hiện bằng những nét vẽ tinh tế, đầy chất thơ, trong khi các nhân vật được vẽ với độ chính xác đến từng đường nét.

“Nhìn bốn tiểu yêu này đi. Trông chúng bình thường, mơ hồ và xoàng xĩnh. Thế mới là chúng,” Trần Liêu Vũ nói với NewsChina. “Nếu sử dụng mô hình 3D, chúng sẽ trông quá bóng bẩy và mượt mà. Chúng không phải là những anh hùng hào nhoáng mà là những kẻ vô danh. Vẽ 2D mang lại cảm giác chúng vụng về, hoàn toàn phù hợp với chúng.”

“Ví dụ, những đường nét hai chiếc ngà của tiểu yêu lợn mang lại cảm giác phác thảo tự do. Đó là lợi thế độc đáo của hoạt hình 2D. Nó tạo ra cảm giác ấm áp và gần gũi của con người,” Trần Liêu Vũ nói thêm.

Phong cảnh đá, cây cối, núi non, sông ngòi và làng mạc được thể hiện bằng những nét vẽ tinh tế, đầy chất thơ

Nobody soán ngôi Suzume (2022) của Makoto Shinkai trở thành phim hoạt hình 2D có doanh thu cao nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc. Tao Ye, phó hiệu trưởng Trường Nghệ thuật Đại học Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, đã ca ngợi đây là “một cột mốc trong ngành hoạt hình Trung Quốc.”

Trong tham luận “Sự hồi sinh của hoạt hình 2D Trung Quốc: Ý nghĩa của Nobody trong lịch sử văn hóa,” Tao Ye viết rằng trong khi hoạt hình 3D Trung Quốc đã được công nhận trên toàn cầu, thì hoạt hình 2D từ lâu đã bị các nhà đầu tư và khán giả coi thường như một “hình thức nghệ thuật lỗi thời”, không được xem là tiên tiến cũng không sinh lời.

“Khi Nobody phá kỷ lục doanh thu phòng vé phim 2D của Trung Quốc, thành tích đó không chỉ thuộc về riêng bộ phim này,” Tao Ye viết. “Nó còn tôn vinh di sản 65 năm của hoạt hình thủy mặc, bắt nguồn từ phim ngắn kinh điển năm 1960 Little Tadpoles Search for Mama, do Xưởng phim hoạt hình Thượng Hải sản xuất.”

“...Những kẻ yếu thế này thậm chí không biết mình đang chiến đấu chống lại điều gì. Không có ngọn hải đăng nào dẫn lối cho họ, nhưng họ vẫn cố gắng thay đổi số phận, ngay cả khi thực chất chẳng có gì thay đổi. Đây là một câu chuyện ngụ ngôn về cuộc sống đời thường”

“Thành công của Nobody khôi phục niềm tự hào văn hóa trong hoạt hình 2D. Nó không còn là một hình thức ‘tiền hiện đại’ bị thị trường bỏ rơi, mà đã được hồi sinh trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Bộ phim này không chỉ đạt thành công về mặt thương mại, mà quan trọng hơn, đã một lần nữa đưa thẩm mỹ tranh thủy mặc vào mạch cảm xúc của khán giả đương đại,” ông viết.

Đối với đạo diễn Ô Thủy, việc thể hiện “thẩm mỹ Trung Hoa” có ý nghĩa nhiều hơn là chỉ đơn thuần trưng bày các họa tiết truyền thống như đèn lồng đỏ, sư tử đá hay núi sương mù. Ông ví những yếu tố hữu hình này như “phần nổi của tảng băng trôi”, trong khi tinh thần sâu sắc hơn của nghệ thuật Trung Hoa nằm bên dưới, vô hình nhưng thiết yếu.

“Việc các nhà làm phim hoạt hình thể hiện các yếu tố bản sắc Trung Hoa như núi sông được vẽ theo phong cách tranh thủy mặc truyền thống là hoàn toàn ổn,” Ô Thủy nói với NewsChina. “Nhưng bên dưới những yếu tố này, chúng ta có một ngọn núi thẩm mỹ và văn hóa rộng lớn hơn, vô hình hơn nhiều. Đó là phần quan trọng nhất của một tác phẩm. Chỉ khi khám phá được những khía cạnh sâu sắc hơn của ngọn núi vô hình này, nghệ thuật và văn hóa Trung Hoa đích thực mới được bộc lộ một cách tự nhiên.”

Nobody tôn vinh di sản 65 năm của hoạt hình thủy mặc

Ô Thủy giải thích rằng một khái niệm quan trọng là lưu bạch, tức “bỏ trống”. Trong hội họa Trung Quốc, những vùng không được tô vẽ trên bức tranh cũng mang ý nghĩa tương đương với những vùng được tô, khơi gợi trí tưởng tượng và sự suy ngẫm.

Ô Thủy đã áp dụng triết lý này vào câu chuyện trong phim Nobody: bộ phim không bao giờ tiết lộ tên của bốn tiểu yêu.

Nhiều khán giả thấy cái kết phim đặc biệt cảm động. Một người dùng Douban, “Ku Te”, đã viết: “Sau khi đánh bại nhân vật phản diện chính, bốn tiểu yêu mất hết tinh khí và trở lại hình dạng động vật. Chúng thậm chí còn không biết tên nhau. Chúng vẫn là những kẻ vô danh, số phận không thay đổi. Mặt trời lại mọc, như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra.”

Bốn tiểu yêu không phải là những anh hùng hào nhoáng mà là những kẻ vô danh. Vẽ 2D mang lại cảm giác chúng vụng về, hoàn toàn phù hợp

Đạo diễn Ô Thủy cho biết anh muốn thách thức xu hướng rập khuôn và phán xét, đặc biệt là đối với các nhóm người bị thiệt thòi. Trong thần thoại truyền thống, yêu ma thường được coi là nhân vật phản diện, nhưng Nobody yêu cầu khán giả xem xét lại.

“Khi nói đến ma quỷ, chúng ta thường nghĩ đến những định kiến như ‘xấu’ và ‘ác’. Có lẽ điều đó không đúng,” Ô Thủy nói. “Nhiều tiểu yêu vô danh đó có lẽ chỉ muốn kiếm sống. Chúng có cuộc sống riêng, những nỗi thất vọng riêng và gia đình riêng.”

Anh nói thêm rằng việc bôi nhọ những người bình thường như vậy thường xảy ra trên mạng. “Ngày nay, cá nhân rất dễ bị gán mác,” Ô Thủy tiếp tục. “Đặc biệt là trên internet, người ta có thể nhục mạ thậm chí hủy hoại hoàn toàn danh tiếng của ai đó chỉ vì một lỗi nhỏ. Nhưng con người rất phức tạp và đa chiều, giống như những tiểu yêu trong câu chuyện của chúng tôi.”

Tập trung vào ước mơ và sự vỡ mộng của họ, bộ phim đưa một nhóm bạn đồng hành tiềm năng lên sân khấu chính

“Tôi hy vọng khán giả có thể thay đổi quan điểm và nhìn thế giới với nhiều cảm thông hơn,” Ô Thủy nói thêm.