Công nghệ này đang âm thầm đóng một vai trò trong mọi khía cạnh của quá trình làm phim.
Trí tuệ nhân tạo là một chủ đề nhạy cảm ở Tinseltown. Bất bình về viễn
cảnh cái gọi là AI tạo sinh được sử dụng để sản xuất kịch bản và tạo bản
sao kỹ thuật số của các diễn viên là một trong những bất bình dẫn đến
các cuộc đình công vào năm 2023.

|
AI đặc biệt hữu ích trong nhiệm vụ khó khăn là chuyển video quay ở định dạng ngang thành dọc phù hợp cho thiết bị di động
|
Kể từ đó các nhân vật nổi tiếng của Hollywood tiếp tục chỉ trích công nghệ này. Kane Parsons, đạo diễn bộ phim đình đám
Backrooms,
mới đây cho biết, nếu có thể, anh sẽ “búng tay” và khiến AI “biến mất”.
Christopher Nolan, tác giả của phim bom tấn mới chuyển thể từ
The Odyssey,
miêu tả AI là “con ngựa thành Troy”, lập luận rằng nên xem xét động cơ
của những người ủng hộ nó với thái độ hoài nghi. Vào tháng 5, hãng phim
Amazon MGM đã phê duyệt một loạt phim hoạt hình được hỗ trợ bởi AI có
tên “Punky Duck”. Hai ngày sau, đạo diễn từ bỏ dự án sau khi nhận được
những lời dọa giết.
Tuy nhiên, đằng sau hậu trường, AI đang âm
thầm đóng vai trò ngày càng tăng trong mọi khía cạnh của quá trình làm
phim, từ phát triển kịch bản và lập kế hoạch sản xuất cho đến tạo và
chỉnh sửa cảnh quay. Hồi tháng 3, Netflix đã mua lại InterPositive, công
ty chế tác AI do Ben Affleck lãnh đạo, với giá gần 600 triệu USD. Tháng
trước, gã khổng lồ phát trực tuyến này cho biết đã sử dụng AI để tạo ra
khoảng 300 tựa phim chỉ trong năm nay. Vào tháng 6, Google DeepMind,
một phòng thí nghiệm AI, đầu tư khoảng 75 triệu USD vào A24, studio đứng
sau
Backrooms, trong quan hệ đối tác nghiên cứu để phát triển các công cụ AI.

|
AI đang âm thầm đóng vai trò ngày càng tăng trong mọi khía cạnh của
quá trình làm phim, từ phát triển kịch bản và lập kế hoạch sản xuất cho
đến tạo và chỉnh sửa cảnh quay
|
Cho đến nay, có rất ít bằng chứng cho thấy AI sắp thay thế con người
trên thảm đỏ — mặc dù sự xuất hiện được công bố rộng rãi vào năm ngoái
của Tilly Norwood, diễn viên do AI tạo ra, đã gây ra khoảnh khắc hoảng
loạn thoáng qua. Ted Sarandos, đồng giám đốc Netflix, đã lập luận vào
tháng 7: “Cần những nghệ sĩ vĩ đại để tạo ra thứ gì đó tuyệt vời và AI
sẽ không thay đổi điều đó.” Thay vì vậy, công nghệ “sẽ cung cấp cho
người sáng tạo những công cụ tốt hơn để biến tầm nhìn của họ thành hiện
thực.” Nhờ thế người tiêu dùng sẽ được lợi hơn.
Peter Woodbridge, tác giả cuốn sách về AI và giải trí
Dream Machine,
nói rằng nhiều hãng phim hiện đang áp dụng cách tiếp cận “không hỏi,
không nói” khi sử dụng AI. Nhưng có một số nhà làm phim không giả vờ giả
vịt. Trong bộ phim
Young Washington, đạo diễn Jon Erwin đã sử
dụng công nghệ này để tạo ra dòng lũ dữ dội trên hào nước dài 50 feet,
giúp các diễn viên của mình không phải đóng thế nguy hiểm. Erwin cho
biết ông nhận thấy công nghệ này “có tính gây nghiện một cách sáng tạo”
và thức khuya để thử nghiệm nó.

|
Trong bộ phim Young Washington, đạo diễn Jon Erwin đã sử
dụng công nghệ này để tạo ra dòng lũ dữ dội trên hào nước dài 50 feet,
giúp các diễn viên của mình không phải đóng thế nguy hiểm
|
Lần đầu tiên Netflix sử dụng AI tạo sinh trong làm phim liên quan đến
việc mô phỏng một tòa nhà đang sụp đổ trong phim bộ khoa học viễn tưởng
Argentina
The Eternaut năm ngoái. Phim bộ tài liệu gần đây của họ,
The American Experiment,
bao gồm 17 phút sử dụng AI tạo các phân cảnh trận chiến lịch sử, mà
Sarandos cho biết được sản xuất “nhanh gấp đôi với chi phí chỉ bằng một
nửa” so với các lựa chọn khác. Eline van Der Velden, người tạo ra Tilly
Norwood, hướng dẫn phóng viên của bạn thông qua phim đạo diễn đầu tay
của mình, trong đó anh thực hiện một đoạn phim ngắn dài 10 giây về cảnh
cảnh sát Anh bắt giữ diễn viên AI (xem đoạn băng). Van Der Velden cho
biết, mất bốn phút tạo cảnh vốn sẽ mất nửa ngày để quay tại địa điểm,
mặc dù cô nói thêm rằng sẽ cần thêm nhiều cảnh bằng phần mềm để tạo ra
một đoạn phim chuyên nghiệp.
Erwin cho biết ông hy vọng AI sẽ cải
thiện “nền kinh tế không bền vững” của Hollywood, chi phí khổng lồ dẫn
đến những lựa chọn không thích rủi ro như tạo ra vô số phần tiếp theo.
Những người khác lo ngại về sự trượt dốc do AI tạo ra và chỉ ra những
“phim bộ siêu ngắn” ngớ ngẩn từ Trung Quốc, quốc gia ngày càng sử dụng
công nghệ này, làm câu chuyện cảnh báo. Nhưng Evan Shapiro, một nhà sản
xuất truyền hình, tỏ ra lạc quan về nguy cơ Hollywood trở nên “nhảm nhí”
như vậy, cho rằng người xem sẽ tiếp tục coi trọng nội dung chất lượng
cao.

|
The American Experiment của Netflix bao gồm 17 phút sử dụng AI tạo
các phân cảnh trận chiến lịch sử, mà Sarandos cho biết được sản xuất
“nhanh gấp đôi với chi phí chỉ bằng một nửa” so với các lựa chọn khác
|
Thật vậy, khai thác AI có thể giúp các hãng phim cạnh tranh tốt hơn với
phim bộ siêu ngắn, cũng như các nền tảng phim ngắn khác như YouTube và
TikTok đang thu hút sự chú ý của khán giả. Shapiro tính toán rằng người
xem ở độ tuổi 13-54 ở Mỹ và bảy thị trường lớn khác hiện dành nhiều thời
gian xem YouTube hơn là xem nội dung do Disney, Fox, Paramount,
NBCUniversal và Warner Bros Discovery cộng lại.
Điều đó đang thúc
đẩy ngành công nghiệp điện ảnh sử dụng AI để đóng gói lại nội dung của
mình thành các đoạn phim ngắn hơn được tối ưu hóa để xem trên điện thoại
thông minh. Social Department, công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Los
Angeles, đang sử dụng công nghệ này để giúp các hãng phim mang lại sức
sống mới cho phim bộ cũ bằng cách cắt chúng thành các cảnh được phân
phối qua mạng xã hội. Jonathan Verk, người sáng lập công ty, lưu ý rằng
AI đặc biệt hữu ích trong nhiệm vụ khó khăn là chuyển video quay ở định
dạng ngang thành dọc phù hợp cho thiết bị di động.

Các ngôi sao của Tinseltown cũng đang bắt đầu thay đổi quan điểm về AI.
Alexandra Shannon của Creative Artists Agency, đại diện cho nhiều nghệ
sĩ hạng A, nói rằng vào thời điểm xảy ra cuộc đình công năm 2023, một số
thân chủ của cô lo ngại cách để bảo vệ ngoại hình và tiếng nói của mình
không bị các nhà sản xuất mô hình lợi dụng. Giờ đây, họ rất hào hứng
với các cơ hội, miễn là chúng đi kèm với cái mà cô gọi là “ba C”:
consent: đồng ý, control: kiểm soát và compensation: đền bù.
Tuy
nhiên, bản quyền vẫn là điểm nhạy cảm. Vào tháng 2, một đoạn phim ngắn
được lan truyền cho thấy Tom Cruise và Brad Pitt đánh nhau trên sân
thượng ở Los Angeles. Đoạn phim chân thực đến kinh ngạc được sản xuất
bằng Seedance 2.0, một mô hình của Bytedance, công ty Trung Quốc đứng
sau TikTok. Disney, Paramount và Hiệp hội Điện ảnh, nằm trong số những
người gửi thư cho Bytedance yêu cầu họ chấm dứt cáo buộc vi phạm bản
quyền. Bytedance, khẳng định họ tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, đã phản
ứng bằng cách bổ sung các biện pháp bảo vệ mới vào công cụ video của
mình. Tháng 12, Disney ký thỏa thuận với OpenAI, nhà sản xuất ChatGPT,
để cấp phép sử dụng các nhân vật như Chuột Mickey trong mô hình video
Sora. Nhưng thỏa thuận đã sụp đổ vào tháng 3 khi OpenAI đóng cửa mô hình
này.

|
Đoạn phim Tom Cruise và Brad Pitt được sản xuất bằng Seedance 2.0
|
Các hãng công nghệ lớn lấn sân Hollywood giúp khuyến khích phổ biến AI
thông qua công nghiệp điện ảnh. Amazon, cái tên thường xuyên được nhắc
đến một cách ngạc nhiên, là minh họa rõ ràng nhất. Cùng với quyền sở hữu
MGM, hãng còn gây ảnh hưởng thông qua nền tảng phát trực tuyến Prime
Video và Amazon Web Services (AWS), nơi cung cấp cơ sở hạ tầng đám mây
cho nhiều hãng phim lớn. Samira Panah Bakhtiar, giám đốc điều hành AWS,
gọi đó là “xương sống vô hình” của ngành giải trí. Ví dụ: doanh nghiệp
của cô hợp tác với Fox Sports để chuyển đổi chương trình phát sóng thành
định dạng dọc với độ trễ thấp cho điện thoại thông minh. Dự án
Punky Duck
xấu số được GenAI Creators’ Fund hỗ trợ, sáng kiến chung của AWS và
MGM nhằm khuyến khích áp dụng các công cụ AI trong làm phim.
Những
nỗ lực của AWS nhằm quảng bá AI ở Hollywood phần nào có lẽ xuất phát từ
cường độ tính toán cao của các công cụ băng hình, có thể giúp hãng tạo
ra lợi tức từ khoản đầu tư khổng lồ vào các trung tâm dữ liệu AI.
Google, công ty sở hữu dòng sản phẩm mô hình nghe nhìn Veo rất nổi tiếng
ở Hollywood, có thể đang đầu tư vào chúng vì những lý do tương tự.

|
Punky Duck của nhà sáng tạo Jorge R. Gutierrez được GenAI Creators’ Fund hỗ trợ
|
Dù vậy, sẽ có rất nhiều điều cản trở. Khi Erwin bắt đầu bước chân vào
ngành này những năm 1990, anh sử dụng máy quay kỹ thuật số trị giá 3.000
USD thay vì máy quay 35mm trị giá 300.000 USD. Vào thời điểm đó, các
nhà làm phim có uy tín coi công nghệ kỹ thuật số là mối đe dọa đối với
uy tín nghề nghiệp của họ. Giờ đây, đối với tất cả mọi người trừ những
người theo chủ nghĩa thuần túy như Nolan, đó là chuyện bình thường.
Cuối
cùng, AI cũng có thể trở thành một khía cạnh không gây tranh cãi trong
việc làm phim. Trong một phỏng vấn gần đây, George Lucas, cha đẻ của
loạt phim
Star Wars, đã ví những người phản đối AI sáng tạo
trong ngành của ông giống những người từng chống lại ô tô vì chúng nguy
hiểm hơn ngựa và xe kéo. “Không thể làm gì được,” ông nói. “Đó là tương
lai.”
Dịch: © Ngô Bình @Quaivatdienanh.com
Nguồn: The Economist