Tác phẩm điện ảnh làm từ AI được trình chiếu tại Liên hoan phim Tribeca 2026 phơi bày thực tế thay đổi công ăn việc làm ở Hollywood.

Cảnh trong Dreams of Violets, phim điện ảnh dài đầu tiên do AI kiến tạo 100% được lựa chọn trình chiếu tại Tribeca — một trong những vũ đài cạnh tranh khốc liệt nhất của giới điện ảnh độc lập

Các lao động Hollywood nghe này.

Một bộ phim điện ảnh do AI tạo ra hoàn chỉnh ra mắt Liên hoan phim Tribeca năm nay đã cho người ta thoáng thấy được diện mạo tương lai của ngành điện ảnh.

Ash Koosha, bộ óc sáng tạo đứng sau Dreams of Violets, cho biết hầu như chỉ một tay anh hiện thực hóa tác phẩm này hoàn toàn đơn độc trong căn hộ của mình tại London. Anh sử dụng mô hình AI Claude của Anthropic cùng các công cụ trí tuệ nhân tạo khác thay cho tất thảy diễn viên và toàn bộ êkíp sản xuất truyền thống.

Đây là phim điện ảnh dài đầu tiên do AI kiến tạo 100% được lựa chọn trình chiếu tại Tribeca — một trong những vũ đài cạnh tranh khốc liệt nhất của giới điện ảnh độc lập.

Sử dụng mô hình AI Claude của Anthropic cùng các công cụ trí tuệ nhân tạo khác thay cho tất thảy diễn viên và toàn bộ êkíp sản xuất truyền thống

Là một người Iran phải sống lưu vong, Koosha chia sẻ là vì hoàn cảnh bắt buộc mà phải dựa vào AI để làm bộ phim này. Anh coi bộ phim như một nén tâm nhang tưởng niệm những nạn nhân trong cuộc đàn áp người biểu tình tàn khốc của chính phủ Iran vào tháng giêng vừa qua. Nhà làm phim thừa nhận bản thân vẫn thích quy trình sản xuất thực địa hơn, nhưng trong tình hình thực tế này mà dựng phim trường ở Iran thì không được yên thân, cũng như không thể đặt các diễn viên vào nguy cơ bị trả thù mà mất mạng.

“Tôi từng là nạn nhân của những cuộc truy tố và làn sóng bạo lực tàn bạo tại Iran,” anh nói với Business Insider. Anh giải thích mục tiêu cao nhất là tái hiện trực quan những góc khuất lịch sử — những sự kiện mà thế giới có thể sẽ không bao giờ được chứng kiến một cách toàn vẹn thông qua lăng kính báo chí chính thống hay điện ảnh truyền thống.

Dreams of Violets theo chân năm con người không quen biết gì nhau cùng lẩn trốn một gã lính tàn bạo giữa đỉnh điểm cuộc đàn áp biểu tình, trong khi một đứa trẻ ngồi xe lăn chứng kiến cảnh ngộ khốn cùng của họ và quyết định can thiệp. Bộ phim lấy bối cảnh tại Tehran, được khơi nguồn cảm hứng từ những sự kiện có thật trong suốt 47 năm phản kháng của người dân nơi đây.

Bộ phim như một nén tâm nhang tưởng niệm những nạn nhân trong cuộc đàn áp người biểu tình tàn khốc của chính phủ Iran vào tháng giêng vừa qua

Vai trò của AI trong nghệ thuật làm phim từng là mấu chốt bùng phát căng thẳng trong cuộc đình công chấn động của giới biên kịch và diễn viên năm 2023. Giờ đây, thử nghiệm của Koosha đã cung cấp minh chứng nhãn tiền cho thấy công nghệ có thể biến đổi triệt để công ăn việc làm trong ngành điện ảnh, từ giai đoạn tiền sản xuất cho đến khi lên màn ảnh rộng.

Việc bộ phim có mặt trong danh sách tuyển chọn của Tribeca cũng đặt ra một câu hỏi nhức nhối: nếu một cá nhân đơn lẻ có thể dùng AI để nhào nặn nên một tác phẩm đạt chuẩn liên hoan phim quốc tế, thì việc làm cho người lao động ở Hollywood sẽ thế nào?

“Tôi không cần ai trợ giúp để hoàn thành bộ phim này,” Koosha, 40 tuổi, thẳng thắn chia sẻ. “Không thuê ai cả.”

Dẫu vậy, Koosha không cực đoan cho rằng AI sẽ hoàn toàn thay thế phương thức làm phim truyền thống. Tuy cho rằng có những câu chuyện không thể truyền tải bằng công cụ truyền thống, anh nói thêm “cũng có những câu chuyện tuyệt không thể tạo ra bằng AI.”

Dreams of Violets theo chân năm con người không quen biết gì nhau cùng lẩn trốn một gã lính tàn bạo giữa đỉnh điểm cuộc đàn áp biểu tình, trong khi một đứa trẻ ngồi xe lăn chứng kiến cảnh ngộ khốn cùng của họ và quyết định can thiệp

Anh biết ơn vì AI đã mang lại cho anh không chỉ sự độc lập trong sáng tạo. Công cụ này giúp anh làm phim với “tốc độ tin thời sự.” Koosha hoàn thành Dreams of Violets trong vỏn vẹn khoảng hai tháng, và cho biết nếu không bận rộn với nhiệm vụ CEO của một startup về hạ tầng công nghệ thì chỉ ba tuần là xong.

Theo tiết lộ của Koosha, bộ phim dài 75 phút này chỉ tốn có 2.000 USD — một khoản kinh phí thấp hơn rất nhiều so với phần lớn các bộ phim độc lập có ngân sách siêu nhỏ (microbudget) hiện nay. Phần lớn kinh phí này là do phí thuê bao hàng tháng các công cụ AI mà anh sử dụng, cộng với chút tiền mua thêm hạn mức dung lượng.

Koosha tự mình viết kịch bản và dùng AI chủ yếu để tạo các cấu phần hình ảnh — những hạng mục vốn đòi hỏi cả bộ máy nhân sự, từ diễn viên, thiết kế phục trang, chuyên viên tìm kiếm bối cảnh cho đến tổ quay phim. Anh nhấn mạnh anh kiểm soát toàn thời gian.

“Tôi định đoạt 100% kết quả,” anh khẳng định. “Tôi chỉ dùng các mô hình AI để kết xuất, hay nói cách khác là ‘in’ ra kết quả mà tôi muốn thấy.”

Koosha tự mình viết kịch bản và dùng AI chủ yếu để tạo các cấu phần hình ảnh — những hạng mục vốn đòi hỏi cả bộ máy nhân sự, từ diễn viên, thiết kế phục trang, chuyên viên tìm kiếm bối cảnh cho đến tổ quay phim

Xuất thân là chuyên gia công nghệ và sản xuất âm nhạc, Koosha không xem mình là một nhà làm phim chuyên nghiệp. Dẫu vậy, anh từng đảm nhận vai chính trong No One Knows About Persian Cats (2009) — bộ phim lấy chất liệu từ chính cuộc đời anh, từng thắng giải tại Cannes nhưng cũng chính là lý do đẩy anh vào cảnh sống đời lưu vong. Trước đó vào năm 2015, anh từng thử sức trong vai trò đạo diễn một phim điện ảnh dài nhưng thất bại, bởi dự án vượt quá khả năng tài chính cũng như kỹ năng thực hiện của anh lúc bấy giờ.

Tuy nhiên, Koosha khẳng định AI không thay được điện ảnh chuyên nghiệp, và anh cũng không muốn Dreams of Violets gieo rắc ảo tưởng rằng chỉ việc gõ câu lệnh vào ứng dụng AI thì ai cũng có thể làm phim.

“Đó là chiêu trò quảng cáo thổi phồng của giới buôn mô hình AI hiện nay,” anh nói. “Thực sự lố.”

Koosha chia sẻ là vì hoàn cảnh bắt buộc phải dựa vào AI để làm bộ phim này, vì dựng phim trường ở Iran thì không được yên thân, cũng như không thể đặt các diễn viên vào nguy cơ bị trả thù mà mất mạng

Hơn nữa, những công cụ AI anh dùng cũng có sẵn với tất cả mọi người, do đó, bản thân công nghệ không thể là chìa khóa duy nhất giúp bộ phim mở được cánh cửa bước vào một liên hoan phim danh giá.

“Bản thân các mô hình không làm nên bộ phim này,” anh nói. “Bạn phải có con người điện ảnh.”

Koosha nói, Dreams of Violets chỉ ra rằng AI không triệt tiêu chuyên môn làm phim của con người, mà chỉ biến đổi cách thức áp dụng chuyên môn đó. Tương lai của điện ảnh thuộc về những con người nắm vững các nguyên lý cốt lõi của ngành công nghiệp này, đồng thời biết cách chuyển hóa những bản năng nghệ thuật đó vào quy trình vận hành của AI.

Điều này đồng nghĩa với việc nhiều vị trí việc làm truyền thống sẽ trải qua tiến hóa chứ không phải là bị xóa sổ. Những nhân sự từng chôn chân ở các công việc chân tay trên phim trường giờ đây có thể dành thời gian vào việc lọc lựa thông tin, kiến tạo thế giới, thiết kế hình ảnh và đưa ra các quyết định sáng tạo. Trong khi đó, các chuyên gia ánh sáng và âm thanh sẽ áp dụng tay nghề thông qua công cụ AI thay vì thao tác thủ công.

Theo tiết lộ của Koosha, bộ phim dài 75 phút này chỉ tốn có 2.000 USD — một khoản kinh phí thấp hơn rất nhiều so với phần lớn các bộ phim độc lập có ngân sách siêu nhỏ (microbudget) hiện nay

“Họ có cả kho kiến thức về nghệ thuật đánh sáng, tư duy góc máy và hiểu rõ đạo diễn hình ảnh cần gì,” anh phân tích. “Nếu họ làm chủ được cách thiết lập và lưu trữ ánh sáng trong quá trình tạo ảnh bằng AI, thì riêng kỹ năng đó thôi đã biến họ thành những chuyên gia hàng đầu được săn đón.”

Tất nhiên, ít ra vẫn còn một lĩnh vực mà AI chưa thể vượt qua, Koosha nói: nghệ thuật lồng tiếng. Trong Dreams of Violets, Koosha đã phải tự mình đảm nhiệm việc lồng tiếng cho sáu nhân vật khác nhau, gồm cả giọng của một phụ nữ và một đứa trẻ. Anh nhận định các mô hình giả lập giọng nói bằng AI hiện tại vẫn không chân thật. Để khắc phục, anh phải dùng một bộ chuyển đổi giọng nói cơ bản để điều chỉnh cho phù hợp giới tính và độ tuổi của từng nhân vật.

Về dự án điện ảnh tiếp theo, Koosha dự định sẽ chiêu mộ một êkíp gồm năm cộng sự biết sử dụng AI như anh, để cùng nhau làm được nhiều hơn tốn ít thời gian hơn Dreams of Violets do anh đơn độc thực hiện.

Ask Koosha (ảnh) nói, Dreams of Violets chỉ ra rằng AI không triệt tiêu chuyên môn làm phim của con người, mà chỉ biến đổi cách thức áp dụng chuyên môn đó

“Đó sẽ là những công việc hoàn toàn mới, đòi hỏi khắt khe kinh nghiệm làm phim,” anh nói. “Dứt khoát tôi không tuyển người từ bất kỳ ngành nghề nào khác vào công việc này.”