Nhăm nhăm tìm ra một công thức đơn giản, vội vã kiếm tiền nhanh, Hollywood thường rút ra những bài học sai lầm

Như bất kỳ ngành công nghiệp nào khác được thúc đẩy bởi thu nhập hàng quý, các hãng phim lớn nghiên cứu tỉ mỉ những thành công bom tấn để tìm cách cắt giảm chi phí và tối đa hóa lợi nhuận, thậm chí rất ít nhà điều hành Hollywood quan tâm đến điện ảnh. Vì vậy, khi một bộ phim cụ thể phá vỡ kỷ lục phòng vé, các nhà điều hành ngay lập tức tranh nhau tái tạo kết quả tài chính đó.

Tuy nhiên, trong quá trình vội vã kiếm tiền nhanh, Hollywood thường rút ra những bài học sai lầm, không hiểu được điều gì đã khiến những phim đó thành công ngay từ đầu.

Cứ mãi lầm tưởng điện ảnh theo kiểu tập đoàn làm ăn đã nhiều lần đẩy Hollywood vào những xu hướng phái sinh mệt mỏi. Ưu tiên nhanh chóng bắt chước hơn là câu chuyện tự nhiên, ngành công nghiệp này đã chủ động bỏ qua bối cảnh cụ thể vốn cho phép những bộ phim nền tảng trở thành kinh điển, thường xuyên nhầm lẫn giá trị nghệ thuật cụ thể của tác phẩm thành công thức áp dụng vào đâu đó.

Bài học Barbie thực sự đưa ra là kịch bản sắc sảo và tầm nhìn đạo diễn khác biệt có thể biến nhựa thành vàng, thiết kế sản xuất hoàn hảo và diễn xuất hoàn hảo của Margot Robbie và Ryan Gosling. Ảnh: (từ trái qua) Ryan Gosling, Margot Robbie và Greta Gerwig trên trường quay Barbie

5. Cơn sốt phim đồ chơi sau Barbie

Barbie đã trở thành một hiện tượng văn hóa thực sự, kiếm được hơn 1,4 tỉ đôla toàn thế giới nhờ nhà làm phim Greta Gerwig đã biến một con búp bê nổi tiếng gây chia rẽ thành tác phẩm châm biếm nữ quyền tự quy chiếu. Trên hết, bộ phim có thiết kế sản xuất hoàn hảo và diễn xuất hoàn hảo của Margot Robbie và Ryan Gosling. Barbie thậm chí còn lấy được tám đề cử Oscar, gồm cả đề cử phim hay nhất, và chứng minh rằng tầm nhìn đạo diễn độc đáo có thể nâng tầm một tài sản trí tuệ không chắc ăn nhất thành cỗ máy càn quét thành công thương mại lẫn phê bình.

Lúc nào cũng nhăm nhăm tìm ra một công thức đơn giản, biết ngay là những nhà điều hành Hollywood liền đưa ra kết luận nông cạn rằng các dòng đồ chơi là đường tắt dẫn đến thành công điện ảnh. Kết quả là cơn sốt đào vàng điên cuồng mua lại tài sản trí tuệ và bật đèn xanh, qua đó các hãng phim cược mạnh tay vào ý tưởng cho rằng chỉ cần đưa một thương hiệu thời thơ ấu quen thuộc lên áp phích phim thì tha hồ mà nhân rộng mô hình Barbie.

Amazon MGM Studios đã rót số tiền khổng lồ 170 triệu USD vào bộ phim sử thi giả tưởng người thật đóng Masters of the Universe, hy vọng nhận diện thương hiệu Mattel và Nicholas Galitzine săn chắc trong vai Hoàng tử Adam sẽ mang lại lợi nhuận ngang tầm Barbie

Mới phát hành cuối tuần đầu tháng 6, Masters of the Universe đã trở thành nạn nhân nổi tiếng đầu tiên của suy nghĩ này. Amazon MGM Studios đã rót số tiền khổng lồ 170 triệu USD vào bộ phim sử thi giả tưởng người thật đóng, hy vọng nhận diện thương hiệu Mattel và Nicholas Galitzine săn chắc trong vai Hoàng tử Adam sẽ mang lại lợi nhuận ngang tầm Barbie. Ngờ đâu, bộ phim mở màn với con số ảm đạm là 54 triệu USD toàn cầu, cho chúng ta biết sẽ không thu hồi được chi phí.

Trong khi đó, nguồn chuyển thể đồ chơi vẫn chật cứng một cách vô lý, như phim về Hot Wheels, phim hài Polly Pocket, phim Barney và thậm chí cả các dự án dựa trên UNO, Matchbox và Rock ‘Em Sock ‘Em Robots đều đang trong các giai đoạn phát triển khác nhau.

Bài học Barbie thực sự đưa ra là kịch bản sắc sảo và tầm nhìn đạo diễn khác biệt có thể biến nhựa thành vàng. Vậy mà ai nấy đều bỏ qua bài học đó để ủng hộ một cuộc tranh giành mù quáng làm nhiều phim đồ chơi hơn.

Oren Perli đã quay Paranormal Activity tại nhà riêng của mình trong hơn một tuần chỉ với 15.000 USD, sử dụng máy ảnh tĩnh và hai diễn viên để tạo nỗi kinh hoàng qua những chi tiết nhỏ, đáng tin cậy

4. Bùng nổ phim tư liệu tìm thấy sau Paranormal Activity

Oren Perli đã quay Paranormal Activity tại nhà riêng của mình trong hơn một tuần chỉ với 15.000 USD, sử dụng máy ảnh tĩnh và hai diễn viên để tạo nỗi kinh hoàng qua những chi tiết nhỏ, đáng tin cậy. Cho đến lúc đó, kiểu phim tư liệu tìm thấy là dạng kinh dị ngách, nhưng Perli đã chứng minh rằng dù hầu như tay trắng bạn vẫn có thể tạo ra một câu chuyện đáng sợ, dựa vào sức mạnh của sự im lặng và gợi ý để tạo ra nỗi sợ hãi.

Đặt cược của anh đã thành công, vì sau một chiến dịch tiếp thị thông minh để khán giả bình chọn trực tuyến cho các suất chiếu, Paramount đã mở rộng phát hành toàn quốc. Trong vài tuần, Paranormal Activity đã thu về gần 200 triệu đôla toàn thế giới so với ngân sách cực nhỏ của Perli, trở thành bộ phim sinh lời cao nhất trong lịch sử Hollywood.

Cơn lũ không bao giờ dứt các bộ phim ngày càng không thể xem được như As Above, So Below (ảnh trên) và vô số phần tiếp theo của Paranormal Activity đã khiến khán giả kiệt sức

Tất nhiên, các giám đốc điều hành của Hollywood liền khao khát tìm kiếm bộ phim tiếp theo có thể kiếm được hàng triệu đôla cho họ mà không cần đầu tư nhiều.

Hoàn toàn phớt lờ nhịp độ tỉ mỉ khiến Paranormal Activity trở nên đáng sợ, các hãng phim vội vã tung ra một loạt các cảnh quay nhái kiểu tư liệu được tìm thấy. Thị trường quá bão hòa này ưu tiên chuyển động máy quay hỗn loạn hơn là hồi hộp thực sự, gây ra những thảm họa tuyệt đối như The Devil Inside, Apollo 18, The Gallows, The Pyramid và Chernobyl Diaries. Vài phim trong số này thành công về mặt doanh thu phòng vé, nhưng tất cả đều bị coi là nỗ lực kiếm lợi nhuận rẻ mạt, kéo căng lòng kiên nhẫn của người hâm mộ. Chiêu trò này rốt cuộc đã giết sạch phim kinh dị, còn lây sang phim hài dành cho tuổi teen như Project X và các phim thảm họa như Into the Storm.

Thậm chí các nhà điều hành còn áp dụng kiểu phim tư liệu tìm thấy cho thể loại khoa học viễn tưởng, dẫn đến câu chuyện nguồn gốc siêu anh hùng Chronicle và cuộc phiêu lưu của người ngoài hành tinh Earth to Echo. Cuối cùng, cơn lũ không bao giờ dứt các bộ phim ngày càng không thể xem được như As Above, So Below và vô số phần tiếp theo của Paranormal Activity đã khiến khán giả kiệt sức, biến một công cụ tường thuật cực kỳ hiệu quả thành công cụ moi tiền bị mọi người coi thường.

Với giọng điệu trầm ngâm, phức tạp về đạo đức và Joker từng đoạt giải Oscar của Heath Ledger, The Dark Knight đã thu về hơn một tỉ USD và được giới phê bình đánh giá cao

3. Lời nguyền nghiệt ngã và thực tế của The Dark Knight

The Dark Knight của Christopher Nolan đã đánh sập kỳ vọng doanh thu phòng vé, đặc biệt là sau khi Batman Begins hoạt động kém hiệu quả. Với giọng điệu trầm ngâm, phức tạp về đạo đức và Joker từng đoạt giải Oscar của Heath Ledger, The Dark Knight đã thu về hơn một tỉ USD và được giới phê bình đánh giá cao, hoàn toàn là ngoại lệ khi nói đến phim chuyển thể siêu anh hùng những năm 2000. Đương nhiên, các giám đốc điều hành của Hollywood đã rút ra bài học tai hại khi quyết định rằng cho một biểu tượng được yêu mến “đen tối và thực tế” đồng nghĩa với uy tín và tài sản — bất kể biểu tượng đó vốn dĩ sinh động đến đâu cũng cần phải chìm trong u uất.

Tiếp theo là cuộc thanh trừng tưng bừng kéo dài hơn một thập kỷ. Ví dụ: The Teenage Mutant Ninja Turtles, những kẻ ngốc nghếch thích ăn pizza được yêu thích, đã được tái hiện thành những con quái vật to lớn trong bản khởi động lại năm 2014 của Michael Bay. Fantastic Four của Josh Trank cũng tiêu diệt hoàn toàn kỳ quan vũ trụ thông thường của Gia đình đầu tiên của Marvel. Ngay cả Power Rangers cũng nhấn chìm tiền đề màu kẹo của nó vào tông màu bê tông im lặng và lo lắng, không làm hài lòng cả trẻ em lẫn người lớn hoài niệm.

Man of Steel của Zack Snyder trình bày Superman như một kẻ cô độc thích bẻ cổ người khác

Sai lầm đắt giá nhất là Vũ trụ DC mở rộng, Man of Steel của Zack Snyder trình bày Superman như một kẻ cô độc thích bẻ cổ người khác, một sự giải mã nhân vật tồi tệ dẫn đến cảnh “Martha” tai tiếng trong Batman v Superman cùng hàng loạt những bộ phim u ám, thiếu màu sắc, ngày càng gây chia rẽ khi ra mắt các phần phim tiếp theo.

2. Mốt 3D theo sau Avatar

Mặc dù 3D đã được sử dụng trong điện ảnh trước Avatar, James Cameron coi công nghệ này là phần cơ bản để xây dựng thế giới trong phim, tạo ra một Pandora khoa học viễn tưởng chi tiết tỉ mỉ, như thật trong rạp chiếu. Không có gì ngạc nhiên, thử nghiệm hình ảnh độc đáo đã được đền đáp, Avatar sớm trở thành bộ phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại, kỷ lục mà nó vẫn giữ.

James Cameron coi công nghệ 3D là phần cơ bản để xây dựng thế giới trong phim, tạo ra một Pandora khoa học viễn tưởng chi tiết tỉ mỉ, như thật trong rạp chiếu

Mong muốn tái tạo thành công của Avatar, các nhà điều hành Hollywood, đột nhiên quyết định rằng phim định dạng 3D chắc chắn thành công. Vì quay phim từ đầu ở định dạng 3D rất tốn kém nên giải pháp là chuyển đổi phim 2D thông thường để cung cấp chúng ở định dạng đặc biệt, một xu hướng hậu kỳ tai hại đã gây khó khăn trong những năm đầu thập niên 2010.

Một trong những tội nhân tệ hại nhất là Clash of the Titans, xuất hiện chỉ vài tháng sau khi triều đại của Avatar bắt đầu. Đã quay hoàn chỉnh ở định dạng 2D, bộ phim được chuyển đổi 3D hậu kỳ chỉ trong vài tuần, dẫn đến hình ảnh gây nhức đầu. 3D tệ đến mức đạo diễn Louis Leterrier của Clash of the Titans đã công khai từ chối việc chuyển đổi.

The Green Hornet giật giải trơ tráo vì đạo diễn Michel Gondry thừa nhận ông cố tình căn góc quay và khung hình (framed shots) theo cách không dành cho 3D. Nhưng hãng phim vẫn ép phải chuyển đổi hậu kỳ từ 2D sang 3D

Tiếp theo là Disney với Alice in Wonderland, phim của Tim Burton quay ở định dạng 2D, sau đó được chuyển đổi và tiếp thị dưới dạng “phải xem ở định dạng 3D”. The Green Hornet giật giải trơ tráo vì đạo diễn Michel Gondry thừa nhận ông cố tình căn góc quay và khung hình (framed shots) theo cách không dành cho 3D. Nhưng hãng phim vẫn ép phải chuyển đổi hậu kỳ từ 2D sang 3D.

Trong vài năm sau đó, 3D đã trở thành tiêu chuẩn, mặc dù trong hầu hết các trường hợp chỉ gây mỏi mắt và ép người xem trả thêm từ 3 đến 5 đô la tiền vé. Kết quả là xu hướng này gần như đã vĩnh viễn phá hủy niềm tin của công chúng đối với điện ảnh 3D.

1. Hậu quả vũ trụ điện ảnh của The Avengers

Marvel Studios miệt mài xây dựng một cách bài bản từng nhân vật Iron Man (Robert Downey Jr.), Thor (Chris Hemsworth), Captain America (Chris Evans) và Hulk (Mark Ruffalo), thu hút khán giả đầu tư tình cảm vào các nhân vật trước khi tập hợp tất cả vào một phim The Avengers

The Avengers của Marvel cho thấy thử nghiệm thực sự táo bạo của Hollywood đã đơm hoa kết trái. Marvel Studios miệt mài xây dựng một cách bài bản từng nhân vật Iron Man (Robert Downey Jr.), Thor (Chris Hemsworth), Captain America (Chris Evans) và Hulk (Mark Ruffalo) trong từng phim riêng suốt bốn năm, thu hút khán giả đầu tư tình cảm vào các nhân vật trước khi tập hợp tất cả vào một phim. Kết quả là một siêu phẩm văn hóa đã thu về hơn 1,5 tỉ đôla và định nghĩa lại thế nào là chuỗi phim bom tấn. Tất nhiên, hệ quả từ thành công của Marvel lại là một thảm họa, khi mà vũ trụ điện ảnh chung trở thành ‘mánh’ mới để hốt bạc phòng vé.

Để cạnh tranh với Marvel, Warner Bros. nhanh chóng theo đuổi Vũ trụ DC Mở rộng, đẩy Batman v Superman: Dawn of Justice ra rạp với bản thiết kế gấp rút nhồi nhét việc xây dựng chuỗi phim vào một phim, chiến lược này khiến Justice League chưa ra rạp đã chật vật rồi.

Universal từng rầm rộ công bố Vũ trụ Bóng tối với bức ảnh dàn diễn viên hào nhoáng

Universal từng rầm rộ công bố Vũ trụ Bóng tối với bức ảnh dàn diễn viên hào nhoáng, để rồi chứng kiến ​​The Mummy thất bại thảm hại cả về mặt phê bình lẫn doanh thu, từ đó “giết chết” toàn bộ dự án này ngay từ khi mới bắt đầu.

Nắm giữ bản quyền những kẻ thù của Spiderman, Sony tung ra một vũ trụ lấy nhân vật phản diện làm trung tâm với Venom thành công về doanh thu. Sau đó thừa thắng xông lên với Morbius, Madame Web và Kraven the Hunter, tạo ra cả chuỗi phim bom xịt bị chế giễu thành trò cười trên mạng.

Ngay cả Paramount cũng cố gắng lập phòng biên kịch để tìm cách đưa các phim khác như GI Joe và MASK vào Transformers. Những màn giao thoa (nhân vật từ phim này xuất hiện trong phim khác) chỉ thực sự mang lại cảm giác đặc biệt và bùng nổ khi được xây dựng cẩn thận, từ tốn qua từng phim. Đây là bài học mà đến cả Marvel Studios (nổi tiếng với vũ trụ điện ảnh Marvel) thời gian gần đây còn gặp khó khăn nữa là.

Nắm giữ bản quyền những kẻ thù của Spiderman, Sony tung ra một vũ trụ lấy nhân vật phản diện làm trung tâm với Venom thành công về doanh thu. Thừa thắng xông lên lại tạo ra tạo ra một chuỗi phim bom xịt Morbius, Madame Web và Kraven the Hunter

Bạn đọc nghĩ xu hướng tai hại nào của Hollywood phá hoại điện ảnh nhất?